จากบทความเมื่อสัปดาห์ก่อนเรื่อง จงไม่เป็นกลาง ที่ถึงแม้จะบอกว่าตนเองนั้นต้องการเลือกคุณสมบัติทางซ้ายในการทำงาน และมองว่านั่นคืออุดมการณ์ แต่ในทางปฏิบัติเราก็ไม่สามารถเลือกทำในแนวทางที่ตัวเองพอใจได้เสมอไป ทุกคนล้วนต้องเจอกับสิ่งที่ขัดกับธรรมชาติ ขัดกับหลักการของตัวเองบ้างแหละ หากน้อยก็โชคดีไป หากมากก็ถือเสียว่าได้ฝึกฝน
จะมากจะน้อย แต่เชื่อว่าทุกครั้งก็คงมีคนหวังดีบอกว่า “เราต้องรู้จักปรับตัวนะ” … ซึ่งผมว่าเป็นคำแนะนำที่ดีกับทุกสถานการณ์แหละครับ เพียงแต่การปรับตัวที่ว่า ก็ไม่ถึงขนาดต้องเปลี่ยนจนไม่ใช่ตัวเราไปเลย
พูดถึงเรื่องการเปลี่ยนจนเสียตัวตนของเราแล้ว ก็มีเรื่องเล่าสู่กันฟัง เป็นเรื่องที่ผมได้รับการถ่ายทอดจากผู้บริหารระดับสูงท่านหนึ่งของบริษัท Big 4 ว่าเขาเคยมีลูกน้องฝีมือดี ซึ่งภายหลังลาออกไปอยู่กับบริษัทแห่งอื่น (ที่ถูกมองโดยรวมว่าไม่เวิร์คอย่างยิ่ง) ในเวลาถัดมาเจ้าลูกน้องคนนี้ก็อยากกลับมาทำงานที่เดิม แต่เขาไม่สามารถรับเข้าทำงานได้ โดยให้เหตุผลว่า “คุณถูก damage ไปแล้ว“…. สาระสำคัญมันอยู่ตรงคำ ๆ นี้เลย damage
ผมคาใจมานานเลยว่า แล้วอะไรที่ถูกทำให้เสียหาย หรือถูก damage ?
มาได้คำตอบโดยบังเอิญระหว่างการสนทนาเรื่องทั่วไปกับผู้หลักผู้ใหญ่ท่านหนึ่งขององค์กรอีกแห่ง มีเนื้อหาโดยย่อว่า อย่าเพิ่งไปกร่นด่าการตัดสินใจหรือการกระทำของคนอื่น เพราะเราอาจไม่เข้าใจสถานการณ์อย่างถ่องแท้ ในอนาคตหากเราต้องไปอยู่ในสถานการณ์นั้นบ้าง ถ้าสุดท้ายต้องตัดสินใจและทำแบบเดียวกัน เข้าทำนอง ว่าเขาแต่เราเป็นเอง แล้วเราจะเหลือคุณค่าอะไร
คุณค่าของเราคืออะไร ? คุณค่าในการทำงานก็คืออุดมการณ์ของตนนั่นแหละ แล้วอุดมการณ์ก็เป็นคุณสมบัติหนึ่งที่สร้างความแตกต่างให้กับปัจเจกบุคคล ทุกคนน่าจะได้คำตอบในใจอยู่แล้ว … เคยทำงานอะไรที่ “ไม่ใช่เรา” ไหม ? ทำแล้วรู้สึกว่าตัวเองมีคุณค่าไหมล่ะ ? ผมเชื่อว่ามีคนส่วนน้อยถึงน้อยมากที่ไม่มีอุดมการณ์อะไรเลย หากได้พบกับคนเหล่านี้ก็สามารถสัมผัสได้ว่า เป็นคนหลักลอย ด้อยคุณค่า
ผมได้คำตอบแล้ว
Value is damaged…. คุณค่าในชีวิต(การทำงาน)ของเราถูกทำให้เสียหาย
ผมไม่มีคำตอบว่าแล้วเราจะปรับตัวอย่างไรดี แต่เชื่อว่ามนุษย์เก่งเรื่องการปรับตัวเพื่อเอาชีวิตรอดอยู่แล้ว แต่การเปลี่ยนตัวเองไปเลยมันเหมือนกับยีราฟอยากเป็นจิงโจ้ สุดท้ายแล้วไม่รู้จะเรียกไอ่ตัวนี้ว่าอะไรดี จะยีราฟก็ไม่ใช่ จิงโจ้ก็ไม่เชิง นอกเสียจากจะบัญญัติสัตว์ชนิดใหม่ให้เลยว่า จิงราฟ ซึ่งก็ประหลาดดี
อุดมการณ์คือสิ่งหนึ่งที่บอกตัวตนของเราและสร้างคุณค่าในชีวิต….. ปรับได้แต่ไม่เปลี่ยน(อุดมการณ์)